Papier

In Nederland wordt 84% van al het gebruike papier en karton gescheiden ingezameld. 85% van al het in Nederland geproduceerde papier en karton bestaat uit oudpapier en -karton. Die recyclingpercentages zijn heel hoog, en Nederland loopt dan ook voorop op dit gebied. Toch blijft papier maken vervuilend – ter vergelijking ligt de footprint van een plastic tas drie keer lager dan die van een papieren tas.

De kwaliteit van papier wordt bepaald door de lengte van de vezel. Voor deze cellulosevezel zijn bomen de belangrijkste grondstof. Papier kan ongeveer 7 keer gerecycled worden, en hoe “nieuwer” de vezel, hoe langer en daarmee sterker. Het wordt dan ook wel de paradox van de papierindustrie genoemd dat er voor het recyclen van oudpapier ook altijd aanvoer van nieuw papier nodig is. Hoe sterker en zachter je papier (denk aan toiletpapier), hoe langer de vezel. Karton is in deze vergelijking het meest ‘laagwaardige papierproduct’, omdat er kortere vezels voor kunnen worden gebruikt.

Recycling van papier begint bij gescheiden inzameling. Als de papierbakken zijn geleegd gaat het papier naar een verwerker. Daar wordt het papier gereinigd, gesorteerd en tot balen geperst. Die balen gaan naar een oudpapier verwerker die er nieuw papier van maakt. De basis hiervoor is pulp, wat bestaat uit houtvezels of oudpapier en water. En daar zit meteen de duurzaamheidscrux: op het moment dat de pulp de papiermachine ingaat is de verhouding vezel/water 1% vezel en 99% water. Pulp wordt met een zeef “ontwaterd” en aan het eind van de zeef loopt deze broze substantie tussen twee walsen door, waardoor het water eruit wordt geperst. Daarna wordt het papier gedroogd – en ook dat is energie-technisch een kostbaar proces. Na het drogen wordt het geĆ«ffend en glad gemaakt. (bron: prn.nl)

Vanwege de grote hoeveelheid water en energie die verbruikt wordt bij de productie van papier, en omdat de hoeveelheid karton ten opzichte van ander papier verder zal toenemen door online winkelen, zoekt CirkelWaarde naar circulaire toepassingen voor gebruikt papier. Omdat karton een laagwaardiger vezel nodig heeft dan bijvoorbeeld toiletpapier, is het zonde om daar nieuwe houtvezels voor te gebruiken. Daarnaast gaan er geluiden op voor het bouwen met hout in Nederland – het zou ook in dat licht mooi zijn als er meer bomen voor de bouw gebruikt kunnen worden in plaats van voor papier.

Anderzijds zullen andere papiersoorten door digitalisering steeds minder gebruikt worden. Er zijn interessante ontwikkelingen gaande op het gebied van papier gemaakt van onkruid, stengels van tomatenplanten, bermgras en calcium carbonaat. Wij inventariseren op dit moment het papier-veld, de mogelijkheden en wat daarvoor nodig is.

In contact komen met CirkelWaarde over papier? Mail dan naar michiel.westerhoff@circulus.berkel.nl.